„აშშ საქართველოს ხელისუფლებას აღარ ენდობა“

იაგო ნაცვლიშვილი, ახალი თაობა
ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესი საქართველოსთვის გამოყოფილი დახმარების 15%-ს აჩერებს. ეს იქამდე გაგრძელდება, სანამ საქართველოს ხელისუფლება შესაბამის ნაბიჯებს არ გადადგამს დემოკრატიული ინსტიტუტების განმტკიცებისკენ, კორუფციასთან ბრძოლის მიმართულებით და არ უზრუნველყოფს კანონის უზენაესობას.
საფრთხე რეალურია თუ არც იმდენად პრობლემურია, როგორც ეს ერთი შეხედვით ჩანს? ჩანს თუ არა არჩევნების კონტექსტიც და გადის თუ არა მთავარი ხაზი ამაზე? – ამ და სხვა აქტუალურ საკითხებზე „ახალ თაობასთან“ ინტერვიუში პოლიტოლოგია გია ხუხაშვილი საუბრობს.
– ამერიკის კონგრესი საქართველოსთვის გამოყოფილი დახმარების 15%-ს აჩერებს, სანამ საქართველოს ხელისუფლება შესაბამის ნაბიჯებს არ გადადგამს. საქართველოს ხელისუფლებიდან განცხადებები მოვისმინეთ. არ არის ისეთი პრობლემა, როგორც ჩვენ გვგონია თუ „ქართული ოცნება“ სირაქლემას პოზიციაშია?
– ზოგადად დრამატიზებას არ მოვყვებოდი, მაგრამ ფაქტია, რომ სისტემურად იცვლება დამოკიდებულება. ჩვენ დიდი სურათი უნდა დავინახოთ. ჩვენ დინამიკას ვაკვირდებოდით ამ თვეების განმავლობაში, ვნახეთ ბევრი კრიტიკული განცხადება. სამწუხაროდ, დასავლეთში საქართველოსთან მიმართებით ნეგატიური დამოკიდებულება ჩამოყალიბდა.
წინა სერიაში ჩვენ ვნახეთ ხელისუფლების ფაქტობრივი იძულება, რომ თავისი ვალდებულებები საარჩევნო კოდექსთან დაკავშირებით შეესრულებინა. ბევრი მუქარა მოვისმინეთ ამ საკითხზე როგორც ევროპიდან ისე აშშ-დან. ახლა უკვე ყველაფერი ახალ ფაზაში გადავიდა. აქამდე იყო საუბარი იყო ხელისუფლების სტიმულირებაზე, ახლა უკვე იძულების ფაზაში გადავედით აშშ-ის მხრიდან.
ეს გამოწვეულია იმით, რომ ისინი არ ენდობიან საქართველოში არსებულ მმართველობით სისტემას. არ ენდობიან და პრაქტიკულად იძულების ტაქტიკით აპირებენ შემდგომი ნაბიჯების გადადგმას. ეს სახიფათოა ხელისუფლებისთვის და საბოლოო ჯამში სახელმწიფოსთვის, იმიტომ, რომ ამით სახელმწიფო ზიანდება.
– მათა დაასახელეს სამპუნქტიანი გეგმა და ეს დაუსახეს მიზნად საქართველოს ხელისუფლებას.
– დიახ, ეს ეხება ანტიკორუფციული წესრიგის აღდგენას ქვეყანაში, ასევე ინსტიტუტების გაწმენდას და მათი დამოუკიდებლობის უზრუნველყოფას, ასევე მათ ერთმანეთისგან გამიჯვნას. ხოლო მესამე არის ინტერესჯგუფების თამაშიდან გაყვანა, რომლებიც მოაჯდნენ ქვეყანას, ამასთანავე ეს ასევე ეხება დაბალი რისკის კონკურენტული და საინვესტიციო გარემოს ჩამოყალიბებას. ეს არის მათი მთავარი მოთხოვნა.
– გადის თუ არა ეს ხაზი არჩევნებზე?
– რაც ხდება და რაც არ უნდა მოხდეს, ბუნებრივია, ეს ყველაფერი არჩევნებს უკავშირდება. რა მნიშვნელობა აქვს, ეს არჩევნების გამო კეთდება თუ არა. ფაქტია, რომ ეს პრობლემები არსებობს. იგივე მართლმსაჯულებაზე როდესაც არის ლაპარაკი, ეს პრობლემა ნამდვილად ხომ არსებობს?! მურუსიძეს და ჩინჩალაძეს რომ ჩააბარებენ სისტემას, რა უნდა თქვა?! არ ვიცით, რომ სასამართლო სისტემაში მაფიოზური სისტემა ჩამოყალიბდა?!
ვიღაცის ბრალდება „ქართული ოცნებისგან“, რომ აი ვინ ეკითხება ამერიკელებს. ჩვენი საქმე ჩვენ გვეკუთვნისო. კი ბატონო, სწორია, მაგრამ თუ შეუტრიალებ შეკითხვას მათ, რომ არის თუ არა რეალურად ქვეყნის წინაშე ის პრობლემები რასაც ამერიკელები ასახელებენ?! რა თქმა უნდა, არის!. რას გვეუბნებიან ამერიკელები ისეთს, რაც არ არის ჩვენივე ქვეყნის ინტერესებში?! ანტიკორუფციული არის? არის! მართლმსაჯულების პრობლემებიც არის, ინსტიტუციური წესრიგის პრობლემაც და ინტერესჯგუფების ქვეყნიდან გაყვანის პრობლემაც დგას სახელმწიფოს წინაშე.
რა პრეტენზია აქვთ?! ისინი ამბობენ იმას, რაც გვინდა ჩვენ. ისინი ჩვენ გვახმოვანებენ და მეტი არაფერი.
– ზოგადად სამართალდამცავი უწყებების მიმართულებით პრობლემები რომ დგას, ეს კიდევ ერთხელ აჩვენა გიორგი შაქარაშვილის საქმემ.
– რა თქმა უნდა, შაქარაშვილის საქმეზე რჩება განცდა, რომ გამოძიება გახსნის საქმეს იმ დოზით, რა დოზითაც თვითონ საზოგადოება გამოიძიებს მას. ისინი ელოდებიან საზოგადოების რეაქციას და იმას ადასტურებენ. თვითონ არცერთი ნაბიჯი არ გადაუდგამს წინ. ეს ბადებს სერიოზულ ეჭვებს, რომ ამ საქმეში ყველაფერი წესრიგში არ არის.
– ამ ყველაფრის ფონზე, როდესაც პარლამენტი იღებს გადაწყვეტილებას, რომ იანვრამდე უგრძელდება გადაწყვეტილებების თვითნებურად მიღება, მათ შორის საგანგებო მდგომარეობისაც, ეს რას ნიშნავს?
– ეგ ყველაფერი დეტალებია. მე, სიმართლე გითხრათ, ეგეთ ფორმებთან დაკავშირებით მაინცდამაინც საკამათო არ მაქვს. იმიტომ, რომ ფაქტია, სამყაროში არაორდინალური ვითარებაა შექმნილი და, შესაბამისად, მთავრობაზე რომ იყოს დელეგირებული გარკვეული შეზღუდვითი ღონისძიებების ოპერატიულად გატარება, ამის საწინააღმდეგო არაფერი არ მაქვს. მთავარია, რომ ის ამას ბოროტად არ იყენებდეს და ინსტიტუციური წესრიგი იყოს ამ ქვეყანაში და მართლმსაჯულება იყოს სანდო.
– თუმცა, როდესაც არჩევნები გვაქვს წინ და ვიცით ხელისუფლებების მოქმედებები, ეს კითხვებს არ გიჩენთ?
– კითხვები ყოველთვის არსებობს. სიმართლე გითხრათ, ეს ნორმა იქნება თუ არა, გადამწყვეტი არ არის. ხელისუფლებას თუ უნდა ისარგებლოს ძალადობით მონოპოლიაზე, ის მაინც ისარგებლებს.
მე ამ საკითხებს ასე პირდაპირ არ დავაკავშირებდი. მე ვფიქრობ, რომ ბევრად უფრო მნიშვნელოვანია სხვა თემები. სისტემური თემები, რაც პერსპექტივას უკარგავს ქვეყნის განვითარებას.
– დამკვირვებლებთან დაკავშირებით ჩნდება კითხვები იმის გამო, რომ ჩაკეტილია საზღვრები. ნელ-ნელა ხურდება საარჩევნო კამპანია და შესაძლებელია, რომ უკვე უნდა იყოს მათი ნაწილი ჩამოსული. ამ თვალსაზრისით რა მოლოდინები გაქვთ და როგორია თქვენი პროგნოზი?
– არის პრობლემატური საკითხი, მაგრამ დამკვირვებლების ყოფნა-არყოფნა დღევანდელი ტექნოლოგიების ფარგლებში არ იქნება გადამწყვეტი. იმიტომ, რომ დაკვირვება შეიძლება დისტანციურადაც, იმის მიხედვით თუ როგორ მიმდინარეობს პროცესი. საარჩევნო უბანზე მისვლა იმისათვის, რომ შენ სწორი დასკვნა გააკეთო, სულაც არ არის აუცილებელი. იმიტომ, რომ საბედნიეროდ ინფორმაცია გახსნილია და ბევრი ტრიალებს, მისი ფილტრაციის უნარები ადამიანებს აქვთ. მას უნდა გაფილტვრა და შესაბამის დასკვნებს გააკეთებ. საარჩევნო უბანზე მისვლა სულაც არ არის იმის გარანტია, რომ იქ ყველაფერი წესრიგშია.
– კომუნიკაციების კომისიის გადაწყვეტილებაზე როგორია თქვენი შეფასება? ითქვა, რომ მმართველების დანიშვნა მედიას არ ეხება, ეს მაინც ხომ არ ნიშნავს გარკვეული კონტროლის მექანიზმებს?
– მარეგულირებელმა კომისიამ თქვა, რომ აქ არ არის მედიაზე საუბარი. ამიტომ მე ვფიქრობ, რომ აქ ზედმეტი აჟიოტაჟის ატეხვა საჭირო არ არის. თუ კრიტიკულ ინფრასტრუქტურაზეა ლაპარაკი, ანუ სატელეკომუნიკაციო სისტემებზე, ეს ნამდვილად სახელმწიფო უსაფრთხოების თემაა. შესაბამისად, სახელმწიფო ინსტიტუტებს მისი კონტროლის შესაძლებლობა უნდა ჰქონდეთ. იმიტომ, რომ ეს ძალიან ბევრ სპეციფიურ თემას უკავშირდება.
თუ მედიას ეს უკავშირდება, ამაზე მე ბევრს არ ვიალაპარაკებდი. იმიტომ, რომ ტელეკომუნიკაციებთან დაკავშირებით რეგულაციების გამკაცრების საწინააღმდეგო მე არაფერი არ მაქვს. არა კონკრეტული პიროვნებების, არამედ სახელმწიფო ინსტიტუტების მხრიდან. გამომდინარე იქიდან, რომ ეს არის ქვეყნის უსაფრთხოება.
– თუმცა, ხომ ვიცით, რომ ხელისუფლება რაღაც ირიბ გზებს ნახულობს და ამ გზებით მაინც ერევა ხოლმე. ეს რისკები აქაც ხომ არ ჩნდება?
– ირიბი გზებით ყოველთვის შეიძლება ჩაერიონ. აქაც პოლიტიკური ნების საკითხია. ყოველ შემთხვევაში, ეს ინციდენტი, რაზეც ახლა ვსაუბრობთ, შეიძლება ამოწურულად ჩავთვალოთ.