იაგო ნაცვლიშვილი, ახალი თაობა
„ედისონ რისერჩის“ კვლევებით, „ქართულ ოცნებას“ 39% აქვს, ნაციონალურ მოძრაობას – 16%, ხოლო 20% გადაუწყვეტელია. ამავე კვლევით, საკმაოდ მაღალი მოწონების რეიტინგი აქვს გიორგი გახარიასაც, რაც გარკვეულ გაოცებას იწვევს, რადგან გახარია 2019 წლის 20 ივნისის აქციის დარბევის შემდეგ ნეგატიურ პერსონად იყო მიჩნეული ქართულ პოლიტიკაში.
რას ამბობს კვლევა, გამოჩნდა თუ არა, რომ ოპოზიციას წინასაარჩევნოდ სერიოზული სამუშაო აქვს ჩასატარებელი, ჩანს თუ არა ქარიზმატული ლიდერების პრობლემა ქართულ პოლიტიკაში, რა როლი ექნებათ საარჩევნო კამპანიაში მიხეილ სააკაშვილსა და ბიძინა ივანიშვილს და რას ნიშნავს ირაკლი ოქრუაშვილის მორიგი სასამართლოს წარმართვა? – ამ და სხვა აქტუალური საკითხების შესახებ „ახალ თაობასთან“ ინტერვიუში პოლიტოლოგი სოსო ცინცაძე საუბრობს.
– გამოქვეყნდა „ედისონ რისერჩის“ კვლევები. იმის მიუხედავად, რომ მწვავედ აკრიტიკებენ „ქართულ ოცნებას“ და ბევრი რამე უარესდება ქვეყანაში, მაინც ინარჩუნებს ლიდერობას. თუ დავუმატებთ არჩევნებზე ადმინისტრაციულ რესურსს, ქუჩის ჩართულობასა და ა.შ. შესაძლოა, სულაც უმრავლესობით მოგვევლინონ. მოსალოდნელი იყო თქვენთვის ასეთი შედეგები?
– თუ რაღაც ექსტრაორდინარული არ მოხდა 2-3 თვეში, არა მგონია, უმრავლესობით მოვიდეს, მაგრამ აქ ერთი მომენტია, რომელსაც ჩვენი დასავლელი პარტნიორები ვერ გაგვიგებენ. ჩვენთან, ისე, როგორც პოსტსაბჭოთა სივრცის თითქმის ყველა ქვეყანაში, განსხვავებულად აღიქმება მმართველი პარტიის შეცვლა. მმართველი პარტიის შექმნა აშშ-სა და ევროპაში ნიშნავს რამდენიმე ასეული მაღალი თანამდებობის ჩინოვნიკის შეცვლას, ჩვენთან კი ეს ნიშნავს 150.000-მდე ადამიანის შეცვლას, რასაც ჩვენ ადმინისტრაციულ რესურსს ვეძახით.
დასავლეთში არც ერთ მმართველ პარტიას ჯიბეში არ უდევს ბიუროკრატიული ხმები. ჩვენთან ყველა მმართველ პარტიას ჯიბეში უდევს. ასე იყო შევარდნაძის დროს, სააკაშვილის დროს და ასეა დღესაც. ყველამ იცის პრაქტიკიდან გამომდინარე, რომ მოდის ახალი პარტია და მას შლეიფად მოჰყვება ათიათასობით უმუშევარი ადამიანი. 2012 წელს დავიწყეთ ველურობა, მით უმეტეს – პროვინციებში, კარის აჭედვა და ა.შ. ჩემთვის ამაზრზენი იყო მანანა კობახიძე, რომელიც ნიანგის ცრემლებს ღვრიდა, რა ვქნათ, ჩვენ არ მოგვწონს ეს, მაგრამ ამ ხალხს უნდა გავუგოთ, ვინაიდან ხალხი გაბოროტებულიაო. გაბოროტებულები იმით იყვნენ, რომ ხელფასები უნდოდათ.
გამოვიდა მამუკა მდინარაძე და გაიძახის, 55%-ს ვეთამაშებითო. ეს ნიშნავს, რომ მისხალ-მისხალ აქვთ დათვლილი, რამდენი ჩინოვნიკია, რამდენი იმათი ოჯახის წევრია და რამდენი მათი ახლობელი.
– ქუჩის ჩართვას კიდევ უფრო დიდი დოზით ხომ არ ელოდებით, ვიდრე თუნდაც 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე ვნახეთ?
– ბოლო სკანდალები, განსაკუთრებით შაქარაშვილის საქმის სკანდალი, ძირითადად ნეგატიურ შედეგს იძლევა კუნთმაგარი ბიჭების ჩართულობასთან დაკავშირებით, რაც განსაკუთრებით რელიეფურად საპრეზიდენტო არჩევნების დროს გამოჩნდა დაუფარავად და ცინიკურად. კორცხელის შემდეგ აღარავის აქვს შიში.
კიდევ ერთი ფენომენია, რომ, სამწუხაროდ, საქართველოში ქრება მოწმის ინსტიტუტი და მას არანაირი ფასი აღარ აქვს. მოწმეს უკვე რამდენჯერაც გინდა, იმდენჯერ გადააბრუნებ. არის შანტაჟი, მოსყიდვა, არ გინდა, ბიჭო, ქუჩაში გამოსვლა და ა.შ.
რაც შეეხება მმართველი პარტიის პასივს, დასავლეთში, პირველ რიგში კი აშშ-ში, როგორც ჩანს, ჩათვალეს, რომ ორი ვადა საკმარისია. ადრეც ვთქვი თქვენთან ინტერვიუში, რომ თეთრი სახლისათვის ორგანულად მიუღებელია მესამე ვადა. რუზველტი იყო ოთხი ვადით, მაგრამ მას თავისი ობიექტური ახსნა ჰქონდა.
ამას ერთვის პრეტენზიები. არ მესმის, რატომ სჭირდებათ ის, რომ ევროპაც და ამერიკაც სიტყვის თავისუფლებას ქადაგებენ და ამ დროს იღებენ კანონს, რომელიც, მედიის წარმომადგენლებისა და სამოქალაქო აქტივისტების თქმით, ზღუდავს პრესის თავისუფლებას და შემოაქვს მმართველის ინსტიტუტი. რასაც ნიშნავს ეს, ყველამ ვიცით. ეს ნიშნავს იმას, რომ გააკოტროს ეს ორგანიზაცია და შემდეგ, როგორც უნდათ, ისე მოიქცნენ.
– ხომ არ არის ეს რუსული მანიპულაციების გზა და ხომ არ ელოდებით მსგავს რუსულ მეთოდებს კიდევ?
– მანიპულაციაა, მაგრამ მდინარაძემ რაც არ უნდა იყოყოჩოს, მმართველ პარტიაშიც არის სერიოზული ხალხი, რომლებსაც ორი სახე აქვთ – ერთია, როცა კამერებთან ლაპარაკობენ და მეორე – როდესაც დახურულ კარში, ვიწრო წრეში საუბრობენ, მაშინ როდესაც მობილური ყველას გამორთული აქვთ.
– ოქრუაშვილის პარტიას 1% აქვს კვლევებში და ასე ეშინიათ ოქრუაშვილის, რომ მორიგ სასამართლოს იწყებენ?
– მეც მაქვს ეს კითხვა, რაში სჭირდებათ ეს?! ან ის კანონი რაში სჭირდებოდათ, რომელიც უკავშირდება მარეგულირებელს და გაკეთდა კახა ბექაურის ინიციატივით?! შეიძლება, მართალი არიან ბექაურიც და გახარიაც, როცა ამბობენ, რომ იქ დიდი უწესრიგობაა. ათეულობით მილიარდ ვალს არ აბრუნებენ.
– რა ფენომენია ოქრუაშვილთან დაკავშირებით? ეშინია ივანიშვილს ოქრუაშვილის?
– არ ვიცი, ვის ეშინია და ვის – არა, მაგრამ, პიროვნული ფაქტორი რომ პრევალირებს, ფაქტია.
– შურისძიებაა?
– მათ შორის შურისძიებაც. იმავე იმ კანონით 8 წელი იცხოვრეს და ორ თვეს ვეღარ ითმენენ?! თუ დარწმუნებული ხართ გამარჯვებაში, 2 თვე მოითმინეთ და მერე მიიღეთ ის კანონი. იგივე ოქრუაშვილი არჩევნების მერე გაასამართლეთ. ვინმე გიშლით?!
– დასავლეთის მხრიდან რეაქციები არ მოჰყვება?
– რასაკვირველია, იმიტომ, რომ იგივე ელჩები რომ ასე შეიკრიბნენ, არაერთხელ იმუშავეს შეთანხმებაზე. გარდა მაგისა, ჩვენ ხომ არ ვიცით, კულისებს მიღმა რა ტონალობითა და არგუმენტებით ესაუბრებოდნენ ხელისუფლებისა და ოპოზიციის ლიდერებს?! ჩვენ ვუსმენდით გაღიმებულ და თავაზიან კილოს, მაგრამ, ეჭვი არ მეპარება, რომ კოპებშეკრული კილოც იყო, ცოტა რბილი მუქარაც და დიპლომატიური ზეწოლაც.
2 თვე გავიდა, რაც ოქრუაშვილი გამოუშვეს და კიდევ პროცესი იწყება. მართლა ასე ეშინიათ მისი თუ პირადულობაზეა აგებული ყველაფერი?! ეს გაუგებარია.
– ფაქტია, რომ ოპოზიციასაც აქვს სერიოზული სამუშაო წინასაარჩევნო კამპანიაში. თუ ხედავთ ლიდერებს, რომლებსაც შეუძლიათ, ხალხი გამოიყვანონ?
– თუ ვინმეს სამუშაო აქვს, ეს ოპოზიციაა. რაც შეეხება ქარიზმას, ასეთი ლიდერები არ ჰყავს. საქართველოს ქარიზმატული ლიდერები არასდროს აკლდა. ჯერ იყო გამსახურდია, გაგრძელებული შევარდნაძით და მიშათი დამთავრებული. დღეს საერთოდ მოშიშვლებულია ეს სფერო. არანაირი ქარიზმატული ლიდერი არ არის. ივანიშვილს რამდენად ჰქონდა ქარიზმა, არ ვიცი, რადგან არ გამოუვლენია, მაგრამ ნდობა ძალიან დიდი ჰქონდა. დღეს უკვე ისიც აღარ არის.
– ამ ფონზე ხომ არ გახდება საჭირო სააკაშვილის ჩართულობა, თუნდაც უკრაინიდან, რომ მან წამოიყვანოს ამომრჩეველი თავისი ქარიზმით?
– არა. ეგ პრაქტიკულადაც, პოლიტტექნოლოგიურადაც და მეცნიერული არგუმენტაციითაც შეუძლებელია, მაგრამ გამონაკლისები ყველგან ხდება და არაფრის თქმა არ შეიძლება გადაწყვეტილად. 8-9 წელი ძალიან დიდი დროა იმისათვის, რომ თუ ქვეყანაში არ ხარ, ნელ-ნელა ის ქარიზმა და პეწი დაკარგო, რომელიც გქონდა.
– საერთოდ თუ ელოდებით ბიძინასა და მიშას ჩართულობას და მათ დუელს საარჩევნო პროცესში?
– ჩართულობით, იქნება მიშა ჩართული, განცხადებები და მოწოდებები იქნება, მაგრამ… მთავარი კიდევ არის ის, რომ „ოცნებამ“ ყველაფერი გააკეთა იმისათვის, რომ მისი მშვიდობიანი წასვლა თითქმის შეუძლებელი გახდეს.
– რატომ?
– რაც მან გააკეთა, იქიდან გამომდინარე. იგივე ყველას სამუშაოებიდან გაყრა. კოჰაბიტაციას აბრალებენ და, პრაქტიკულად, იყო რბილი შურისძიება. დაჭერები და დახვრეტები და ასეთი დიდი ამბები არ იყო, მაგრამ პროფესიონალი კადრების გაყრა იყო სამსახურებიდან. გაიხსენეთ 2012 წლიდან 2016 წლამდე პარლამენტი პირადად თქვენ და 2016 წლიდან დღემდე პარლამენტი და ერთმანეთს შეადარეთ, თუ გნებავთ, ინტელექტუალური რესურსით.
– არა მხოლოდ ამ ორი მოწვევის პარლამენტის შედარება, არამედ ზოგადად ასეთი სუსტი პარლამენტი, როგორიც დღეს არის, საერთოდ არ მახსენდება.
– სულ სხვა პარლამენტი იყო 2012-16 წლების პარლამენტი და სულ სხვაა დღეს. შევარდნაძემ რომ სამწლიანი დეფოლტირებული პარლამენტი შემოიღო, იქაც კი უკეთესი ინტელექტუალური რესურსი იყო. შევარდნაძე სათითაოდ არჩევდა. მე მაშინ მთავარი სახელმწიფო მრჩეველი ვიყავი და ჩემ თვალწინ ხდებოდა ეს.
მიშიკო ნანეიშვილი იყო დამოუკიდებელი კადრი, რომელსაც შევარდნაძე არ უყვარდა, მაგრამ შევარდნაძემ ორჯერ დაიბარა, 3-3 საათი ელაპარაკებოდა და აიძულა, პარლამენტში შესულიყო, თუმცა ნანეიშვილმა უთხრა, ვერ მოგცემთ პირობას, რომ არ გაგაკრიტიკებთო, რაზეც შევარდნაძემ უთხრა, რაც გინდა, ის ქენი, ოღონდ პარლამენტში შედიო. ახლა უკვე ასეთი მოთხოვნილებები აღარ არის.
– ბიძინა ივანიშვილის ჩართულობას არ ელოდებით საარჩევნო კამპანიაში და მიშასთან პაექრობას?
– ჩემი ახსნა ასეთია, რომ თუ ბიძინა პირველ ნომრად ჩაერთო, ეს ჩემთვის იმას ნიშნავს, რომ უკვე სხვა რესურსი აღარ აქვს „ქართულ ოცნებას“, იმიტომ, რომ ბიძინა არის პარტიის მთავარსარდლის სტრატეგიული რეზერვი. სხვა რეზერვი უკვე აღარ არის და ეს არის უკანასკნელი ბარიერი.
გახარია, შეიძლება, საქმიანიც არის და კარგი მენეჯერიც, მაგრამ შლეიფად მოჰყვება 20 ივნისის ცნობილი მოვლენები. თუ ბიძინა ჩაერთო, თუთაშხიასი არ იყოს, მთლად კარგად ვერ ყოფილა „ოცნების“ საქმე.
55%-ს მართლა რომ ელოდებოდეს „ოცნება“, ლაპარაკიც კი არ დაიწყებოდა იმაზე, რომ ივანიშვილი შეიძლება ჩაერთოს პირველ ნომრად და პარტიას სათავეში ჩაუდგეს. კიდევ სათავეში რომ ჩაუდგეს, ეს ისეთივე რაღაცაა, როგორც ორჯერ არ შეიძლება ერთ მდინარეში შესვლა. პოლიტიკაში ორჯერ ერთისა და იმავე სცენარის გათამაშება არ შეიძლება. ბიძინა რომ ჩაუდგეს სათავეში, გახდეს პრემიერი და მერე გადადგეს, ეს აღარ გამოვა, როგორც 2012 წელს გააკეთა. მაშინ ბიძინა ბოლომდე პრემიერი უნდა იყოს და მაგ კაცს ეგ არ უნდა. არ უყვარს მას პოლიტიკა. არ არის ბიძინა იმის კაცი, რომ დილის 9 საათზე მოვიდეს სამსახურში შევარდნაძესავით და 10-11 საათამდე კაბინეტში იჯდეს. ეგ სხვანაირი აღნაგობისა და მენტალობისაა, ასე რომ ვთქვათ, სხვა ჩამოსხმაა.
ამიტომ ეს უკიდურეს შემთხვევაში მოხდება.

